PRK چيست؟

PRK يا فتوريفراكتيوكراتكتومي يك روش جراحي ليزري براي درمان نزديك‌بيني، دوربيني و آستيگماتيسم است. در اين روش برخلاف RK و ليزيك، از هيچگونه چاقو يا تيغي براي برش قرنيه استفاده نمي‌شود. ليزر در سطح قرنيه و بدون برش انجام مي‌گردد.

آيا PRK قادر به اصلاح مشكل من است؟

اگر شما نزديك‌بين، دوربين يا آستيگمات هستيد بعد از بررسي لازم امکان دارد از اين روش استفاده كنيد.

چه كسي براي عمل PRK كانديد است؟

اگر شما 18 سال يا بيشتر داريد و از عينك يا لنز خسته شده‌ايد، به شرطي كه عيب انكساري چشم‌هاي شما از 5/1-1 سال قبل تغيير نكرده باشد (يا حداكثر 25/0- در طول 18 ماه تغيير داشته باشد)، مي‌توانيد براي انجام اين عمل مشاوره بخواهيد.

آيا عمل PRK دردناك است؟

معمولاً اين عمل بدون درد است. براي بي‌حسي از قطره‌هاي موضعي استفاده مي‌شود و تزريقي لازم نيست.

مدت عمل PRK چقدر است؟

عمل حدود 5 دقيقه طول مي‌كشد.

قبل از عمل PRK، انجام چه كارهايي لازم است؟

در صورتي كه از لنزهاي تماسي استفاده مي‌كنيد، براي لنزهاي نرم از 3 روز و براي لنزهاي سخت از 3 هفته قبل از عمل نبايد از آن‌ها استفاده كنيد.

محدوديت‌هاي بعد از عمل PRK چيست؟

شنا نكردن براي دو ماه، عدم استفاده از وسايل آرايشي براي 14-10 روز.

آيا عارضه‌اي براي PRK وجود دارد؟

حساسيت به نور كه ممكن است گاهي تا چند ماه ادامه يابد، احساس پخش نور و هاله دور منابع نوري به ويژه در شب، تغييرات ميزان بينايي در طول روز كه ممكن است تا 6 ماه بعد از عمل ادامه يابد، احتمال عفونت قرنيه (كراتيت)، ايجاد لك و اسكار قرنيه كه احتمال آن در اصلاح درجات بالاتر ميوپي بيشتر است اگرچه امروزه با استفاده از داروي ميتومايسين در حين عمل، احتمال آن بعد از عمل به كمتر از 1% كاهش يافته است.

چه تفاوتي بين ليزيک و فمتوليزيک وجود دارد؟

در ليزيک لايه قرنيه توسط ميکروکراتوم برداشته مي‌شود و در فمتوليزيک اين کار توسط دستگاه فمتوسکند ليزر انجام مي‌شود و به همين دليل اين لايه بسيار دقيق‌تر و بسيار نازکتر برداشته مي‌شود.

فمتوليزيک در چه مواقعي ارجحيت دارد؟

فمتوليزيک در دوربيني بالاتر از 3 ديوپتر و آستيگماتيسم بالا، مي‌تواند انتخاب مناسب‌تري نسبت به ساير روش‌ها باشد.

بر چه اساس باید تصمیم برای جراحی آب مروارید گرفت؟

تصمیم برای انجام جراحی آب مروارید فقط پس از توافق شخص و چشم پزشك او امكان‌پذیر است. در واقع تصمیم برای انجام این جراحی بستگی به این موضوع دارد كه كدر شدن عدسی، تار شدن دید و سایر علائم آب مروارید به چه میزان فعالیت‌های روزانه فرد مانند بالا رفتن از پله، خواندن روزنامه و برچسب‌های روی مواد و داروها، رانندگی كردن، تماشای تلویزیون، باغبانی كردن و سایر فعالیت‌های او را مختل می‌كند. این باور كه انجام جراحی آب مروارید بهتر است فقط بعد از «رسیدن عدسی» انجام شود، باور نادرستی است. در واقع در گذشته كه تكنیک‌های جراحی، پیشرفته نبوده و انجام این عمل عوارض زیادی را برای فرد ایجاد می‌كرد، پزشكان ترجیح می‌دادند انجام این جراحی را تا حد امكان به تعویق بیندازند. اما امروزه با پیشرفت تكنیک‌ها، چشم پزشكان بر این باورند كه بهتر است آب مروارید در مراحل زودتر و قبل از سفت شدن عدسی انجام گیرد، زیرا هرچه عدسی بیمار سفت‌تر باشد انرژی بیشتری از امواج مافوق صوت باید به كار گرفته شود تا آب مروارید به روش فیكو از چشم خارج گردد، بنابراین احتمال صدمه به قرنیه نیز بیشتر می‌شود. آب مروارید در افراد جوان و افراد دیابتی سریعاً پیشرفت كرده و به مرحله عمل می‌رسد.

چه روش‌هایی برای جراحی آب مروارید وجود دارد؟

Phaco (Phacoemulsification) Extracapsular Cataract Extraction MIC (Micro Incision) Femto Cataract Surgery

تكنیك عمل فیكو چگونه است؟

به طور كلی عمل آب مروارید شامل خارج كردن عدسی كدر شده و در اغلب موارد كار گذاشتن لنز مصنوعی داخل چشمی به جای عدسی طبیعی چشم است. با این وجود در بعضی شرایط نادر ممكن است لنزی داخل چشم كار گذاشته نشود. متداول‌ترین برش ایجاد شده برای انجام این عمل، یك برش 3 میلیمتری، یعنی برشی كمتر از یک سوم سانتیمتر است. این برش به دلیل كوچك بودن معمولاً احتیاجی به بخیه و ترمیم ندارد و پس از عمل خودبه‌خود بهبود می‌یابد. جراح سپس یك دریچه دایره‌ای در كپسول عدسی -غشای بسیار نازكی كه عدسی را می‌پوشاند- ایجاد كرده كه این فرآیند Capsulorhexis نامیده می‌شود. انجام عمل Capsulorhexis به دقت بسیار زیادی نیاز دارد زیرا ضخامت كپسول عدسی 1000/4 میلیمتر است. در روش Phacoemulsification از امواج اولتراسونیك (مافوق صوت) برای شكستن عدسی به ذرات ریزتر استفاده می‌شود. این ذرات سپس با كمك یك لوله مكشی بیرون آورده می‌شوند. قسمت خلفی (عقبی) كپسول عدسی دست‌نخورده در جای خود باقی می‌ماند تا عدسی مصنوعی بر روی آن كار گذاشته شود. روش Extracapsular Cataract Extraction زمانی به كار می‌رود كه عدسی بسیار سفت شده باشد و امواج به كار رفته در Phacoemulsification قادر به شكستن آن به ذرات ریزتر نباشند. در این روش برشی در حدود 10 میلیمتر در چشم ایجاد می‌شود، هسته عدسی به صورت یك تكه خارج شده و برش ایجاد شده نیاز به بخیه دارد. در عمل فیكو، عدسی داخل چشمی به صورت تاشو بوده و از طریق منفذ كوچك ایجاد شده به داخل چشم فرستاده می‌شود. این عدسی در مجاورت كپسول خلفی باز شده و اندازه اپتیك آن به 6 میلیمتر می‌رسد که به وسیله بازوهای كناری كه به آن‌ها هپتیک (Haptic) گفته می‌شود در داخل كپسول، محكم قرار می‌گیرد. معمولاً برای ثابت نگاه داشتن عدسی‌ها در داخل چشم احتیاجی به بخیه وجود ندارد.

در حین جراحی فیکو چه اتفاقی می‌افتد؟

این جراحی در شرایط فعلی و با پیشرفت تكنیک‌های جراحی یك عمل سرپائی بوده و احتیاج به هیچ آمادگی خاصی نیست، اگرچه انجام یك سری آزمایشات رایج و مشاوره قلب و عروق قبل از آن الزامی است. اغلب از بیماران خواسته می‌شود كه 1 ساعت قبل از جراحی در بیمارستان حاضر شوند. قبل از جراحی از قطره‌های چشمی برای كاهش درد، كاهش التهاب، كاهش احتمال خطر عفونت و برای باز كردن كامل مردمك استفاده می‌شود. برای انجام این جراحی از بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود. در حین عمل، فرد كاملاً بیدار و هوشیار است اما ممكن است بنا به درخواست بیمار یا صلاحدید پزشك از داروهای آرام‌بخش ضعیف استفاده شود. معمولاً از فرد خواسته می‌شود كه در حین عمل به نور میكروسكوپ جراحی نگاه كند. این جراحی حدود 20 تا 30 دقیقه طول می‌كشد و پس از آن بیمار برای 1 ساعت تحت مراقبت بوده و سپس می‌تواند به منزل برود. البته این امکان وجود دارد که جهت عمل جراحی، بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار گیرد که در بسیاری از اوقات، بنابر درخواست بیمار و برای کاهش استرس یا کاستن خطر عدم همکاری در حین عمل انجام می‌شود.

بعد از جراحی فیکو چه اتفاقی می‌افتد؟

معمولاً از بیمار خواسته می‌شود كه همان روز یا روز بعد برای بررسی مجدد چشم به پزشك مراجعه كند. بسته به نوع جراحی به كار رفته و تصمیم پزشك ممكن است از فرد خواسته شود كه از پوشش محافظ به خصوص در هنگام خواب استفاده كند. در چند هفته اول پس از جراحی شخص نباید چشمان خود را مالش داده و همچنین از وارد كردن فشار بر روی آن‌ها باید خودداری كند. برای بیمار، قطره‌های چشمی ضد التهاب و آنتی‌بیوتیك تجویز می‌شود و سپس در مدت 1 ماه بعد از عمل، این داروها به تدریج قطع می‌شوند. اغلب، روز عمل یا روز بعد از عمل بیمار می‌تواند فعالیت‌های معمول خود مانند خواندن كتاب و تماشای تلویزیون را انجام داده اما برای ارزیابی دید و تعیین نمره عینك جدید باید بین 3 تا 4 هفته صبر كند. اكثر بیماران بعد از عمل، جهت مطالعه نیاز به عینك داشته اما در 90% موارد برای دید دور دیگر نیازی به عینك ندارند.

عوارض بعد از جراحی آب مروارید كدامند؟

با وجود اینكه جراحی آب مروارید یكی از كم عارضه‌ترین عمل‌های جراحی است، به ندرت ممكن است مشكلاتی نیز پدید آید. این عوارض می‌تواند از یك التهاب خفیف تا از دست دادن بینایی متغیر باشد. به طور كلی از دست دادن بینایی بسیار نادر بوده اما ممكن است به دلیل التهاب یا خونریزی چشمی در حین عمل یا جداشدگی شبكیه -كه ممكن است ماه‌ها یا سال‌ها پس از جراحی رخ دهد- اتفاق بیفتد. اغلب عوارض جزئی بوده مانند تورم قرنیه یا شبكیه، افزایش فشار داخل چشم و پلك ملتهب كه با تجویز دارو بهبود می‌یابد. 98% موارد جراحی‌های آب مروارید بدون به وجود آمدن عارضه خاصی با موفقیت انجام می‌شود و در 95% موارد، دید فرد بهتر می‌شود. در اشخاصی كه دید آن‌ها بعد از جراحی بهتر نمی‌شود معمولاً یك بیماری زمینه‌ای چشمی مانند دژنرسانس وابسته به سن ماكولا، رتینوپاتی دیابتی یا بیماری‌های دیگر وجود دارد.

اگر عدسی هر دو چشم كدر شده باشد آیا عمل آن‌ها در یك جلسه صورت می‌گیرد؟

معمولاً در این حالت، جراح در دو جلسه مختلف این عمل را برای هر یک از چشم‌ها انجام می‌دهد. در واقع جراح صبر می‌كند تا فرآیند ترمیم چشم عمل شده انجام شود و سپس جراحی چشم دوم را انجام خواهد داد. بین عمل دو چشم می‌تواند بین 1 تا 3 هفته فاصله گذاشته شود.

انجام چه آزمایشاتی قبل از عمل لازم است؟

چشم پزشك معمولاً قبل از جراحی با استفاده از سونوگرافی (امواج مافوق صوت) و یا دستگاه IOLMaster، اندازه و شكل چشم شما را دقیقاً ارزیابی می‌كند تا بتواند قدرت عدسی داخل چشمی مورد نیاز را مشخص كند.

انواع لنزهایی كه بعد از عمل در چشم كار گذاشته می‌شوند، كدامند؟

لنز تك كانونی (مونوفوكال) لنز چند كانونی (مولتیفوكال): لنزهای چند كانونی باعث تمركز همزمان نور از فاصله دور و نزدیك می‌شوند، بنابراین وابستگی افراد به عینك و یا لنزهای تماسی را كاهش می‌دهند. در حال حاضر دو نوع رفراكتیو (Refractive) و دفراكتیو (Diffractive) این نوع لنزها وجود دارد كه هر یك دارای مزایا و معایب خاص خود هستند. در صورت استفاده از لنزهای رفراكتیو، دید دور و دید متوسط عالی بوده و دید نزدیك نیز قابل قبول است اما ممكن است كه فرد برای دیدن جزئیات مشكل داشته باشد. در صورت استفاده از لنزهای دفراكتیو، دید نزدیك (دید مطالعه) خوب بوده و دید دور نیز خوب است اما ممكن است كه دید متوسط دچار اشكال باشد. مثلاً ممكن است لازم باشد كه فرد فاصله خود را با كامپیوتر كم كرده و یا اندازه فونت‌ها را افزایش دهد. همین‌طور ممكن است بعضی از افراد در شب هاله‌های نورانی در اطراف منبع نور ببینند. لنزهای تطابقی (Accommodative): عدسی چشم انسان به طور طبیعی برای دید نزدیكِ واضح و شفاف تطابق می‌یابد، فرآیندی كه با افزایش سن و كاهش قدرت انعطاف‌پذیری عدسی به تدریج كاهش می‌یابد. لنزهای تطابقی نیز از موادی ساخته شده‌اند كه سعی می‌شود مانند عدسی طبیعی انسان قدرت تطابق داشته باشد، اگرچه تطابق ایجاد شده توسط این لنزها كمتر از میزان مورد نیاز برای انسان است.

در صورت وجود عیوب انكساری، آیا استفاده از لنزهای داخل چشمی باعث اصلاح عیوب انكساری خواهد شد؟

در بیمارانی كه نزدیك‌بینی یا دوربینی قابل توجهی دارند، با افزایش دقت دستگاه‌های اندازه‌گیری و محاسبه نمره لنز داخل چشم، بیش از 90% بیماران، بعد از عمل در محدوده‌ای قرار می‌گیرند كه جهت دید دور احتیاجی به عینك ندارند. در بیمارانی كه دارای آستیگماتیسم قابل توجهی هستند، بایستی از برش‌های خاصی ضمن عمل یا عدسی‌های داخل چشمی توریك (جهت اصلاح آستیگماتیسم) استفاده نمود ولی در هر صورت احتمال باقیماندن بخشی از آستیگماتیسم در این بیماران وجود دارد.

آیا ظاهر چشمان فرد بعد از عمل آب مروارید تغییر خواهد كرد؟

خیر. بعد از عمل آب مروارید ظاهر چشمان فرد تغییر نخواهد كرد. یعنی سایر افراد، با نگاه كردن به چشم بیمار متوجه انجام عمل آب مروارید در آن نخواهند شد. تنها تفاوت در این است كه ممكن است عدسی داخل چشمی به دلیل شفافیت زیادی كه دارد باعث انعكاس نور شده و درخشان‌تر از عدسی خود بیمار باشد.

Second Cataract، Aftercataract یا آب مروارید ثانویه چیست؟

این حالت زمانی اتفاق می‌افتد كه قسمت خلفی كپسول عدسی كه برای حفاظت از لنز داخل چشمی كار گذاشته شده و در چشم در محل خود باقی مانده است، تیره شود و باعث ایجاد كدورت بینایی گردد. این حالت كه «كدر شدن كپسول خلفی» نیز نامیده می‌شود ممكن است ماه‌ها یا سال‌ها بعد از جراحی آب مروارید اتفاق بیفتد. امروزه با بهبود تكنیك‌های عمل جراحی و تغییراتی كه در طراحی لنزهای داخل چشمی صورت گرفته است، بروز این مشكل به اندازه قابل توجهی نسبت به گذشته كاهش یافته است. در حالی كه در زمان استفاده از لنزها و تكنیك‌های قدیمی حدود 50% از بیماران نیاز به كپسولوتومی داشته‌اند، امروزه كمتر از 10% از بیماران بعد از عمل كاتاراكت نیاز به این جراحی دارند. علت این كدورت، رشد سلول‌های كپسول خلفی است. درمان «كدورت كپسول خلفی» ساده و سریع است. برای درمان این حالت از YAG Laser Capsulotomy استفاده می‌شود. در این تكنیك، از لیزر برای باز كردن منفذی در كپسول استفاده می‌شود تا به نور وارد شده به چشم اجازه عبور بدهد. Capsulotomy به معنای برش و ورود به كپسول و YAG مخفف Yttrium-Aluminum-Garnet نوعی دستگاه لیزر است. انجام این تكنیك كه یك عمل سرپائی است معمولاً كمتر از 5 دقیقه طول می‌كشد. بعد از آن، حدود 1 ساعت در مطب پزشك می‌مانید تا ایشان مطمئن شود كه فشار چشم شما افزایش نیافته است.

لنز داخل چشمی چیست؟

لنزهای داخل چشمی دو دسته هستند: • لنزهای داخل چشمی فاكیك • لنزهای داخل چشمی آفاكیك در لنزهای گروه اول، عدسی (لنز) طبیعی بیمار در جای خود حفظ شده و یك لنز مخصوص در جلوی آن قرار داده می‌شود تا عیب انكساری بیمار اصلاح شود. در این روش بیمار قادر خواهد بود كه فواصل دور و نزدیك را تشخیص دهد. اما در لنزهای گروه دوم، عدسی بیمار خارج شده و به جای آن لنز مخصوصی قرار داده می‌شود. این روش معمولاً در بیمارانی كه دچار مشكلات عدسی مانند آب مروارید و غیره هستند، توصیه می‌شود اما در بیمارانی كه عیب انكساری شدید داشته و در سن پیرچشمی قرار دارند نیز بدون اینكه بیمار دچار آب مروارید یا مشكل دیگری در عدسی باشد، قابل استفاده است.

چه مدت است كه لنزهای داخل چشمی مورد استفاده قرار می‌گیرند؟

بیش از 50 سال است كه لنزهای داخل چشمی مورد استفاده هستند. اما لنزهای داخل چشمی فاكیك از حدود 2 دهه قبل بیشتر مطرح شده‌اند و قبل از آن به علت ضعف تكنولوژی، كمتر مورد استفاده بوده‌اند.

لنزهای داخل چشمی فاكیك برای چه كسانی مناسب است؟

فعلاً این نوع لنزها بیشتر در افراد نزدیك‌بین شدید، در حد 8- تا 23-، مورد استفاده است ولی برای افراد دوربین نیز جدیداً از این نوع لنزها استفاده شده كه تا شماره 12+ موجود است.

آیا برای افرادی كه دچار آستیگماتیسم هستند نیز می‌توان از لنزهای داخل چشمی فاكیك استفاده كرد؟

حتی تا 7 دیوپتر آستیگماتیسم را نیز می‌توان با انواع TORIC این لنزها اصلاح كرد.

زمان عمل جراحی برای قرار دادن لنزهای داخل چشمی چقدر است؟

این عمل در بیمارستان و معمولاً با بیهوشی عمومی صورت می‌گیرد. زمان عمل در حدود 45-30 دقیقه است ولی با زمان آماده‌سازی قبل از عمل و مراقبت‌های بعد از عمل، 2 تا 3 ساعت زمان می‌برد. در موارد بدون بخیه می‌توان از بی‌حسی موضعی استفاده كرد.

آیا می‌توان برای قرار دادن لنزهای داخل چشمی، هر دو چشم را با هم عمل كرد؟

به جز موارد خاص، معمولاً ترجیح داده می‌شود كه هر دو چشم در یك جلسه جراحی شود.

محدودیت‌های بعد از عمل قرار دادن لنزهای داخل چشمی چیست؟

چند هفته بعد از عمل باید از فعالیت‌های سنگین بدنی و ورزشی پرهیز نمود اما پیاده‌روی، مطالعه و تماشای تلویزیون منعی ندارد. استخر و سونا تا 4 هفته توصیه نمی‌شود. هیچگاه ضربه مستقیم به چشم نباید برخورد كند و این بیماران باید همواره از مالش شدید چشم خودداری كنند. معاینه سالیانه جهت بررسی سلول‌های قرنیه توصیه می‌گردد.

کلاژن کراس لینکینگ چه عملی است؟

کلاژن کراس لینکینگ با ریختن ویتامین ب (ریبوفلاوین) بر روی قرنیه و تاباندن اشعه ماوراءبنفش انجام می‌شود. قبل از عمل، لایه اپی‌تلیوم قرنیه برداشته می‌شود تا ویتامین بهتر در قرنیه نفوذ نماید. کلاژن کراس لینکینگ اغلب بعد از 6 ماه باعث مستحکم‌تر شدن قرنیه شده و در بیمارانی که مستعد پیشرفت قوز قرنیه (کراتوکونوس) هستند، از پیشرفت بیماری به مقدار زیادی جلوگیری می‌کند. این روش در اغلب موارد باعث بهبود بیماری نمی‌شود. البته روشی از کراس لینکینگ وجود دارد که نیازی به برداشتن اپی‌تلیوم قرنیه نیست.

رینگ‌های داخل قرنیه در چه مواقعی مورد استفاده قرار می‌گیرد؟

این عمل جهت کاستن قوز قرنیه یا کم کردن انحنای قرنیه، در داخل ضخامت قرنیه کارگزاری می‌شود. تونلی که این رینگ‌ها در آن قرار می‌گیرند، به روش مکانیکال یا با لیزر فمتوسکند، ایجاد می‌شود.

چند نوع پیوند قرنیه وجود دارد و هر کدام در چه بیماری‌هایی انجام می‌شود؟

چندین روش پیوند قرنیه وجود دارد. مورد استفاده‌ترین این روش‌ها عبارت است از: پی‌کی (PK)، دزک (Dseak) و دالک (Dalk). PK یا پیوند نفوذی قرنیه، پیوند کامل تمام لایه‌های قرنیه است. این عمل وقتی انجام می‌شود که بیماری قرنیه تمام لایه‌های قرنیه را درگیر کرده باشد. Dseak یا پیوند لایۀ اندوتلیوم قرنیه، برای تعویض این لایه انجام می‌شود. Dalk یا پیوند لایه‌ای عمقی قدامی، برای تعویض لایه استرومای قرنیه انجام می‌شود. این عمل در بیماران کراتوکونوس بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آیا کودک نوزاد می‌تواند تحت معاینه چشم قرار گیرد؟

بلی. این معاینه که بسیار حائز اهمیت است حتی می‌تواند توسط متخصص اطفال انجام می‌شود. با این معاینه بسیاری از بیماری‌های مادرزادی چشم قابل تشخیص است. بخصوص آب مروارید مادرزادی و آب سیاه مادرزادی قابل تشخیص هستند. معاینه چشم در نوزادان در اکثر مواقع در عرض چند ثانیه انجام می‌شود (ولی اطلاعات به دست آمده در این زمان، بسیار ذی‌قیمت است). گاه در موارد مشکوک لازم است کودک تحت معاینه زیر بیهوشی قرار گیرد.

نزدیک بینی چیست و چرا ایجاد می شود؟

ـ نزدیک بینی یکی ازعیب های انکساری چشم می باشد که مریض در این حالت معمولاً نزدیک را خوب می بیند، ولی دور را تار می بیند. این بیماری علت مشخصی ندارد، ولی چندین عامل را در ایجاد آن موثر می دانند. بعضی از پزشکان معتقدند که کار خیلی نزدیک با چشم و تحت فشار قرار دادن چشم ممکن است سبب ا فزایش نزدیک بینی شود، ولی این مطلب به طور کامل ثابت شده نمی باشد و مقبولیت علمی ندارد.

راه های درمان بیماری نزدیک بینی چیست و هر کدام در چه سنی قابل اجراست؟

ـ راه های درمان در مرحله اول تجویز عینک می باشد.در مرحله دوم بیمارانی که نخواهند عینک بزنند یا عینک آن ها را دچار ناراحتی و اذیت کند، استفاده از لنزهای تماسی می باشد. البته لازم به ذکر است، بر خلاف نظر بعضی از مردم که معتقدند، استفاده از عینک باعث می شود که شماره چشم بالا نرود و یا استفاه از لنز باعث می شود که جلو پیشرفت بیماری گرفته شود، باید گفت: که با اینکه استفاده از عینک و لنز باعث می شوند، دید مریض بهتر شود، ولی به هیچ وجه مانع از پیشرفت بیماری نمی شود. تجویز عینک برای هر سنی انجام می گیرد و معمولاً از ۱۸ سال به بالا جهت تصحیح عیب انکساری چشم اقدام به عمل جراحی می شود. برای افراد در سن ۱۰ ۸ سالگی عمل های جراحی مانند کاشتن لنز در داخل چشم نیز انجام می گیرد که مریض تا آخر عمر می تواند از این لنزها استفاده کند. در مجموع به طور تقریبی اکثر افراد می توانند از عینک و لنز استفاده کنند. بیماران نمی توانند بدون نظر پزشک از هر لنزی استفاده کنند، و حتماً باید این کار تحت نظر پزشک متخصص انجام گیرد و بسته به اینکه چشم چه شماره ای دارد و آیا آستیگماتیسم هست یا نه، پزشک نوع لنز و جنس آن را انتخاب می کند.

در چه مواردی می توان از لنزهای تماسی استفاده کرد؟

ـ تقریباً در تمامی موارد می توان لنزهای تماسی استفاده کرد، به شرطی که روش های بهداشتی و دستورات پزشکی در مورد استفاده از لنزها، رعایت شود. به طور مثال: قبل از خارج کردن لنز از داخل چشم، باید حتماً دست ها را با آب و صابون شستشو داد و بعد از درآوردن لنز از داخل چشم، آن را در داخل محلول مناسب نگه داری کرد. با توجه به اینکه استفاده از لنزهای تماسی ارتباط مستقیمی با شرایط شغلی و فرهنگی بیمار دارد، تقریباً همه افراد می توانند، از لنزهای تماسی استفاده کنند.

در چه مواردی استفاده از لنزهای تماسی مجاز نیست یا باید با شرایط خاص باشد؟

ـ در مواردی که چشم دچار التهاب لبه ی پلک (بلفاریت) باشد و یا مریضی که به دنبال استفاده از لنز دچار قرمزی شدید چشم می شود و یا خارش چشم پیدا می کند، نباید از لنزهای تماسی استفاده کند.

معایب و مزایای استفاده از لنز تماسی چیست؟

ـ یکی از مزایا این است که بسیاری از خانم ها از نظر زیبایی و تیپ ظاهر دوست دارند به جای عینک از لنز استفاده کنند.در بسیاری از موارد، دیدی را که لنز به مریض می دهد، بهتر از دید با عینک می باشد. از طرفی چون معمولاً افراد با عینک، اشیاء را مقداری کوچک تر از اندازه واقعی می بینند، ولی با لنز همه چیز را در اندازه ی واقعی می بینند، ترجیح می دهند به جای عینک از لنز استفاده کنند.

جنس لنزهای تماسی از چیست و هر جنسی چه مزایا و معایبی دارد؟

ـ معمولاً جنس لنزهای تماسی از سیلیکون است. سیلیکون ماده ای است که بیشترین قابلیت انتقال اکسیژن را دارد.همچنین لنزهای هیدروژنه و لنزهای نرم که اکسیژن را از خود عبورمی دهند، نیز هم اکنون وجود دارد و یا لنزهای PMMA و لنزهای سخت که معمولاً گاز را از خود عبور نمی دهند و یا لنزهای از جنس RGP که گاز را از خود عبور نمی دهند. هیچ کدام از این لنزها معایب خاصی ندارند، ولی با توجه به نظر پزشک، هر کدام از این لنزها در موارد خاصی به کار می روند.

چند نوع لنز داریم و هر کدام در چه افرادی قابل استفاده است؟

الف) لنزهای نرم که معمولاً برای نزدیک بینی و دوربینی استفاده می شود. ب) لنزهای سخت که معمولاً برای آستیگمات های بالا و قوز قرنیه (کراتوکونوس) به کار می روند.ج لنزهای توریک که شامل نرم توریک و سخت توریک می باشد، که این لنزها نیز برای بیمارانی که آستیگمات هستند، استفاده می شود.

چگونه و چه مدت باید از لنز استفاده کرد تا کم ترین آسیب به چشم برسد؟

ـ معمولاً در کشورهای اروپایی لنزهایی به صورت یک بار مصرف می باشند. نکته قابل توجه در این است که هر چقدر درصد آب لنز بیشتر باشد، آسیب کمتری به چشم وارد می کند.در ایران معمولاً از لنزهایی استفاده می شود که عمر بیشتری دارند، و تا زمانی که به چشم آسیب نزنند و چشم را دچار خارش نکنند یا ایجاد حساسیت نکنند و همچنین باعث قرمزی چشم نشوند، می توان از آن ها استفاده کرد.توصیه می شود که بیماران حتماً موقع خواب لنز را از داخل چشم خارج کنند و هیچ وقت با لنز نخوابند و بلافاصله لنز را در جا لنزی مناسب خود قرار داده و داخل آن مایع ضدعفونی کننده خاص خود را بریزند. هیچ وقت با دست های آلوده به لنز دست نزنند و حتماً تمام مسائل بهداشتی را در استفاده از لنز به کار گیرند.

مشکل عمده ی مردم در استفاده از لنز چیست؟

مشکل عمده ی مردم، ندانستن راه درست نگهداری و استفاده از لنز است که در نهایت منجر به تحریکات چشم می شود. مهم ترین عیب این است که چشم عفونت پیدا می کند یا ممکن است در قرنیه ی چشم خراشی ایجاد شود. به دنبال خراش دادن چشم ممکن است، میکروب وارد چشم شود و با وجود میکروب در چشم، قرنیه دچار مشکل شود، تا جایی که منجر به پیوند قرنیه نیز شود ،حتی ممکن است عفونت باعث کم شدن دید چشم نیز شود. گاهی مشاهده شده که عفونت، منجر به تخلیه کردن کامل چشم هم شده است.

    علل قوز قرنیه چیست ؟

  • این بیماری ممکن است ژنتیکی باشد، زیرا بیماران متعددی در یک خانواده دیده می شوند.

  • آسیب های ناشی از لنزهای سخت تماسی طی چند سال استفاده، یا مالش های مکرر چشم به دنبال بیماری هایآلرژیک چشمی نیز در ایجاد این بیماری احتمالا نقش دارد.

  • همراهی این عارضه با سایر بیماری های چشمی یا بیماری های عمومی نیز وجود دارد.

دستگاههای تشخیصی بخش لیزیک کدامند؟

پاکیمتری اولتراسوند

دستگاهی که براساس سیستم اولتراسوند،ضخامت دقیق قرنیه را نشان می دهد.

اسپاکولار میکروسکوپ

دستگاهی که تعداد سلولهای سطح خلفی قرنیه را با دقت شمارش کرده و شکل آناتومی آنهارا نیز ارائه می دهد تا از سلامت قرنیه و تاثیر عمل جراحی بر روی قرنیه برآورد دقیق داشته باشیم..

Tear Lab

دستگاهی که با بررسی اسمولاریته اشک چشم لایه اشکی چشم را بوسیله یک پردازشگر الکترونیکی با دقت آنالیزوتفسیرمینماید.

Itrace

دستگاهی که با روش پیشرفته، آبیراهه های رده بالای قرنیه چشم را تعیین می نماید وعلاوه بر تفسیرآن،قدرت و انحنای قرنیه را نمایش می دهد.ودرنهایت کیفیت بینائی فرد راتفسیرمی نماید.

توپوگرافی

دستگاهی که تصویر سطح قدامی قرنیه بیمار را به صورت نقشه رنگی و عددی نمایش میدهدو قدرت و انحنای قسمتهای مختلف قرنیه را تفسیر می نماید.

ارب اسکن

دستگاهی که تصویر سطح قدامی و خلفی قرنیه را تهیه کرده وآنهارابه صورت نقشه رنگی و عددی تمایش میدهدو علاوه بر قدرت وانحنا قرنیه، ضخامت قرنیه وتمامی برجستگیها و فرو رفتگی های بسیار جزئی قرنیه را نشان میدهد.

ابرومتری

دستگاهی که علاوه بر تعیین دقیق عیوب انکساری چشم خطاهای اپتیکی رده بالای چشم (آبیراهی چشم )را تعیین مینماید.وقابلیت اتصال به دستگاه لیزرجراحی عیوب انکساری چشم رادارد.

پنتاکم

دستگاهی که با پیشرفته ترین دوربین،تصویرقرنیه ولنز چشم را گرفته وتمامی اطلاعات قدرت،انحناء،برجستگی،فرورفتگی،ضخامت قرنیه،ضخامت لنز،زوایای بین قرنیه وعنبیه ،کدورت قرنیه،کدورت لنز و.....را نشان میدهد.

ORA

دستگاهی که خصوصیات بیومکانیکی قرنیه از قبیل استحکام ،مقاومت ودقیق ترین فشار داخل چشمی بر اساس ضخامت قرنیه را ارائه می نماید واین تست بصورت غیر تماسی می باشد.

پتوز چیست؟

    به افتادگی پلک فوقانی پتوز گفته می شود. این افتادگی ممکن است خفیف بوده و یا تمامی مردمک را بپوشاند. در برخی موارد پتوز می تواند دید طبیعی را محدود و یا حتی بطور کامل مسدود نماید. پتوز می تواند:

  • یک یا هر دو چشم را درگیر کند.

  • وراثتی باشد.

  • در بدو تولد بروز کند.

  • در سنین بالاتر اتفاق بیفتد.

    پتوز در کودکان پتوز مادرزادی به معنای وجود پتوز در بدو تولد می باشد. اگر کودکی با پتوز متوسط تا شدید متولد شود، ممکن است بری تکامل بینایی نیازمند درمان فوری باشد. پتوز مادرزادی اغلب در اثر نقص در تکامل عضله بالابرنده پلک فوقانی که عضله لواتور نام دارد، اتفاق می افتد. اگرچه معمولاً یک اختلال مجزا می باشد، ولی در موارد مادرزادی، ممکن است همراه با اختلالات زیر باشد:

  • اختلال حرکات چشمی

  • بیماری های عضلانی

  • تومورهای پلک یا سایر تومورها

  • اختلالات عصبی

  • عیوب انکساری

پتوز مادرزادی معمولاً با گذشت زمان بهبود نمی یابد.

علایم و نشانه های پتوز کدامند؟ شایع ترین علامت آشکار پتوز در کودکان، افتادگی پلک می باشد. در پتوز مادرزادی، اغلب عدم تقارن چین پلک فوقانی وجود دارد. کودکان مبتلا به پتوز ممکن است برای دیدن مجبور شوند گردن خود را به عقب خم کنند یا ابروها را به سمت بالا بکشند. این مانورهای سر و صورت نشان می دهند که کودک سعی می کند برای دیدن از هر دوچشم استفاده نماید. بعد از گذشت چند سال، این وضعیت های غیر طبیعی سر ممکن است منجر به اختلالات ظاهری سر و گردن شوند.

    مشکلات ناشی از پتوز در کودکان کدامند؟ شایع ترین اختلال جدی مرتبط با پتوز دوران کودکی، آمبلیوپی (تنبلی چشم) می باشد. به دو علت پتوز می تواند ایجاد تنبلی چشم کند:

  • انسداد مسیر بینایی در موارد پتوز شدید

  • ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید ناشی از آن

  • به علاوه پتوز ممکن است در صورت وجود انحراف چشم آن را مخفی نماید و این مورد نیز می تواند منجر به تنبلی چشم شود.

    پتوز مادرزادی چگونه درمان می شود؟ در اغلب موارد، پتوز کودکان با جراحی درمان می شود. اگر تنبلی چشم هم وجود داشته باشد، ممکن است درمان با قرار دادن پوشش بر روی چشم سالم، استفاده از عینک یا قطره چشمی ضروری باشد. تشخیص لزوم انجام جراحی و انتخاب روش مناسب، بر اساس عوامل زیر صورت می گیرد:

  • سن کودک

  • درگیری یک یا هر دو پلک

  • شدت پتوز

  • قدرت عضلات بالا برنده و پایین آورنده پلک

  • وضعیت حرکات چشمی

در اوایل دوران زندگی معمولاً ضرورتی به انجام جراحی برای موارد خفیف تا متوسط پتوز وجود ندارد. هم در موارد مذکور و هم موارد شدیدی که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند، باید به طور منظم از نظر تنبلی چشم، عیوب انکساری و حالت های وابسته توسط چشم پزشک بررسی و در صورت نیاز تحت درمان قرار گیرند.

    علل پتوز بالغین چیست؟ شایع ترین علت پتوز در بالغین، کشیدگی یا جداشدگی تاندون عضله لواتور از روی پلک می باشد. وقوع این فرایند ممکن است ناشی ازعلل زیر باشد:

  • افزایش سن

  • به دنبال جراحی کاتاراکت (آب مروارید) یا سایر جراحی های چشمی

  • ضربه به چشم

پتوز بالغین همچنین ممکن است عارضه ای از سایر بیماری ها مانند بیماری های عصبی یا عضلانی و در موارد نادر تومورهای حدقه چشم باشد که عضله بالابرنده پلک یا عصب آن را درگیر می کنند.

پتوز بالغین چگونه درمان می شود؟

چشم پزشک می تواند بررسی جامعی از مشکل شما به عمل آورده و راجع به روش های درمانی مختلف و عوارض وخطرات احتمالی آن ها اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار دهد. برای تشخیص علت پتوز و انتخاب بهترین روش درمانی ممکن است نیاز به انجام آزمایش خون، عکسبرداری های مخصوص و یا سایر آزمایشات باشد. در صورت یافتن علت زمینه ای باید ابتدا این مورد اصلاح گردد، اما در اغلب موارد، درمان نهایی جراحی است که نوع جراحی نیز بر اساس شدت پتوز و سایر یافته های بالینی تعیین می گردد.

خطرات جراحی پتوز کدامند؟

خطرات جراحی پتوز شامل عفونت، خونریزی و کاهش بینایی می باشد، ولی وقوع این عوارض بسیار نادر است. بلافاصله بعد از عمل، ممکن است چشم بطورکامل بسته نشود، ولی این عارضه معمولاً مقطعی است. در طی این مدت می توان از قطره و پماد برای محافظت چشم استفاده نمود. اگرچه ظاهر پلک بطور قابل توجهی اصلاح می شود، اما ممکن است پلک ها کاملاً قرینه به نظر نرسند. در اغلب موارد بعد از جراحی در نگاه به پایین پلک عمل شده نسبت به طرف مقابل مختصری بالاتر قرار می گیرد و شب ها مختصری باز می ماند که این دو عارضه مشکل آفرین نیستند. در موارد نادر، حرکات کامل پلک قابل برگشت نیست. در برخی موارد، ممکن است بیش از یک بار عمل جراحی لازم باشد.

بوتوکس چیست؟

توکسین بوتولینوم A که با نام تجاری بوتوکس عرضه می گردد نوعی پروتیین پیچیده است که از یک باکتری به نام کلستریدیوم ترشح می شود و می تواند مسمومیت های شدید غذایی ایجاد کند. جهت کاربردهای پزشکی این فراورده به صورت خالص و استریل برای استفاده تزریقی فرآوری می‌شود.

بوتوکس چگونه اثر می کند؟

بوتوکس پس از تزریق، جذب عضله می شود و در پایانه های عصبی که فرمان انقباض را به عضلات می رسانند مستقر می شود. در این محل بوتوکس از آزاد شدن یک واسطه شیمیایی به نام استیل کولین- که مسئول انقباض عضلانی است جلوگیری می کند. در نتیجه دستور انقباض به عضله نمی رسد و در حقیقت نوعی فلج عضلانی موقت ایجاد می شود که 3 تا 6 ماه طول می کشد. عدم انقباض عضلات زیر پوستی باعث محو شدن و از بین رفتن چین و چروک های پوست روی عضله می شود.

روش تزریق بوتوکس چگونه است؟

تزریق بوتوکس معمولاً در مطب یا درمانگاه به صورت سرپایی انجام می‌‌شود و نیاز به بستری ندارد. از آنجا که تزریق با سوزن های بسیار ظریف انجام می شود، دردناک نیست و نیازی به بی حسی ندارد. پس از ضد عفونی پوست صورت، پزشک با استفاده از سرنگ انسولین مقادیر کمی از بوتوکس را به بالای ابروها، پیشانی و اطراف چشم تزریق می کند. ممکن است در محل تزریق سوزش و قرمزی خفیف ایجاد می شود که ظرف چند ساعت برطرف می شود. بهتر است پس از تزریق تا جند ساعت از دراز کشیدن خودداری کنید و از مالیدن محل تزریق نیز پرهیز کنید تا بوتوکس کاملاً جذب عضلات محل تزریق شود. معمولاً از یکی دو روز پس از تزریق چین و چروک ها به تدریج محو می شوند و این اثر بین 3 تا 6 ماه به طول می انجامد. پس از این مدت اثر بوتوکس کم کم از بین می رود و چروک ها دو مرتبه ظاهر می شوند. در این زمان می توان در صورت تمایل تزریق را تکرار کرد

عوارض بوتوکس چیست؟

از آنجا که بوتوکس عمدتاً جذب عضلات محل تزریق می شود و مقادیر بسیار ناچیزی از آن وارد گردش خون می شود، با دوزی که برای باز کردن چروک ها به کار می رود تقریباً هیچ عارضه سیستمیک مهمی ایجاد نمی کند. البته مثل هر تزریق دیگری ممکن است سوزش و قرمزی خفیفی در محل تزریق اتفاق بیفتد که پس از چند ساعت خودبه خود برطرف می گردد. به علاوه در برخی از افراد پس از تزریق بوتوکس سردرد یا تهوع خفیف یا علائم سرماخوردگی ایجاد می شود که معمولاً ظرف 2-3 روز بهبود می یابد. عارضه جدی تری که گاهی در اثر تزریق بوتوکس اتفاق می افتد افتادگی پلک است. البته خوشبختانه این عارضه نسبتاً نادر است و در کمتر از 3% موارد اتفاق می افتد. افتادگی پلک معمولاً یک هفته پس از تزریق بروز می کند و پس از 2-3 ماه به تدریج بهبود می یابد. خوشبختانه تمام عوارض بوتوکس گذرا هستند و حداکثر ظرف مدت 6 ماه خودبه خود برطرف می شوند

موارد منع مصرف و محدودیت ها کدامند؟

گرچه هیچ عارضه خاصی در اثر عوارض مصرف بوتوکس در بارداری و شیردهی گزارش نشده است، اما توصیه می شود که خانم ها در دوران بارداری و شیردهی از تزریق بوتوکس اجتناب کنند. در صورتی که به بیماری خاصی مبتلا هستید یا داروی خاصی استفاده می کنید حتماً پیش از تزریق بوتوکس پزشک خود را در جریان قرار دهید. تزریق بوتوکس در افرادی که دچار بیماری های عصبی عضلانی هستند می تواند باعث ضعف عضلانی شدید شود. به علاوه مصرف برخی از داروها (مثلاً آنتی بیوتیک های خانواده جنتامایسین) ممکن است اثر بوتوکس را تشدید کند

درمان های جانشین بوتوکس چیست؟

همانطور که قبلاً ذکر شد تزریق بوتوکس عمدتاً بر روی چین و چروک هایی مؤثر است که ناشی از انقباض عضلات زیر پوستی است. اثر تزریق بوتوکس در افراد جوان و میانسال بارزتر است و در افراد مسن تأثیر کمتری دارد. تزریق بوتوکس بر چروک های ظریف و سطحی که ناشی از تابش اشعه خورشید هستند تأثیر چندانی ندارد. برای پیشگیری از ایجاد این چروک ها استفاده منظم از کرم ضد آفتاب و برای از بین بردن آن ها لایه برداری (Peeling) سطحی پوست با استفاده از کرم های مخصوص یا روش های جراحی توصیه می شود. در مواردی که افتادگی ابرو، پلک یا گونه باعث ایجاد سال خورده در فرد شده باشد تزریق بوتوکس معمولاً کمکی نمی کند (و حتی ممکن است با تشدید افتادگی پلک و ابرو باعث بدتر شدن ظاهر فرد شود). در این موارد جراحی پلاستیک و ترمیمی (کشش پوست و بالا کشیدن ابرو و پلک) معمولاً نتایج بهتری دارد. یکی دیگر از روش هایی که برای محو کردن چروک های صورت به کار می رود تزریق موادی مثل چربی، سیلیکون یا کلاژن به داخل پوست است که می تواند به تنهایی یا همراه با تزریق بوتوکس انجام شود. به هر حال تزریق بوتوکس یک روش ساده، ارزان و کم خطر برای از بین بردن چروک های صورت است. پزشک می تواند شما را راهنمایی کند که آیا این روش برای شما مفید و مؤثر می باشد یا خیر

کاربردهای دیگر بوتوکس چیست؟

گذشته از جراحی زیبایی، بوتوکس کاربردهای مهم دیگری نیز در پزشکی دارد که عبارتند از :

  • درمان انحراف چشم

  • درمان بلفارواسپاسم (بسته شدن غیر ارادی مکرر پلک ها)

  • درمان انقباض های غیر ارادی در سر و گردن

  • درمان سردردهای تنشی و میگرن

  • درمان تعریق بیش از حد